خازن چیست؟یک بار برای همیشه…{بخش اول}

دوستان سلام.در ادامه سلسله جلسات الکترونیک به زبان ساده این بار میخوایم بریم سر خازنها و ببینم که چی هست و به چه دردی میخوره.

 

معرفی خازن:

خازنها مثل قطعاتی چون مقاومت و سلف دارای دو تا پایه هستن.توی اکثر مدارات از این المان استفاده میشه و بسیار پر کاربرد هست.ویژگی اصلی اون ها هم در ذخیره کردن انرژی هست.کاربرد اصلی اونا هم برمیگرده به فیلتر ها ، ذخیر سازی انرژی  و … هست.

شماتیک خازن ها در مدارات الکترونیکی:

قبلا یه جلسه کامل در مورد نمادها نوشته بودیم که بد نیست بهش یه سر بزنید.(لینک جلسه)

خازنها رو در مدارات الکترونیکی اصولا به دو نوع نمایش میدن.شکل زیر رو ببنیید:

symbol-capacitor

توی نوع اول باید دو تا خط موازی که کاملا صاف باشند.این نوع یعنی خازن هیچ پلاریزه ای نداره یا به عبارت دیگه مثبت یا منفی بودن پایه هاش مهم نیست.

در نوع دوم اما این دو خط موازی نباید دو تاشون کاملا صاف باشن و یکیشون صاف هست و اون یکی یه خورده حالت منحنی شکل داره(شکل بالا رو یه بار دیگه بببینید)در این مواقع یه علامت + کنار یکی از پایه ها نمایش داده میشه که نشون میده اون پایه مربوط به پایه مثبت خازن هست و طبیعتا اون یکی پایه هم منفی هست.
(توی بخش انواع خازنها اون رو به طور کامل بررسی میکنیم).پس این نوع خازنها نحوه قرار گرفتنش در مدار مهمه و اگه جابه جا بزنید ممکنه خازنتون بترکه..

واحد خازن:

خازنها رو به وسیله واحد فاراد میسنجن که با علامت F نشون داهد میشه.البته ذکر این نکته خالی از لطف نیست که واحد فاراد یه واحد خیلی بزرگ برای خازنها است.به طوری که حتی یه میلی فاراد هم یه خازن خیلی بزرگه.رنج معمول خازنها بین پیکوفاراد(1210) تا میکروفاراد(610) هست.بنابراین وقتی ما از یه خازنهایی با مقادیر کیلو فاراد حرف میزنیم داریم از یه خازنهای خاصی استفاده میکنیم که بهشون سوپر خازنها گفته میشه.

نکته مهم
ظرفیت یک خازن نشان دهنده مقدار انرژی است که توی اون خازن ذخیره میشه.هر چی ظرفیت بالاتر باشه نشون میده که خازن انرژی بیشتری رو ذخیره میکنه و طبیعتا هم بزرگتر هست

چطور یه خازن ساخته میشه؟

شما اگه دو تا صفحه فلزی رو بذارید کنار هم و یه ماده ای هم که بهش میگن دی الکتریکی بذارید بین این دو تا صفحه ،یه خازن ساختید.این دی الکتریکی میتونه هر چیزی باشه مثل سرامیک ، شیشه ، کاغذ و یا حتی آب!!!فقط حواستون باشه که این دو تا صفحه باید خیلی به هم نزدیک باشن ولی به هم اتصال نداشته باشن.شکل زیر به طور ساده یه خازن رو نمایش میده:
create_capacitor

صفحه فلزی هم باید یه ماده رسانا باشه مثل آلمینیوم ، نقره ، تانتالیوم یا هر فلز دیگه ای.این دو تا فلز هم وصل میشن به دو تا ترمینال که با این دو تا ترمینال خازن در مدار قرار میگیره.

ظرفیت یه خازن به مشخصات فیزیکی اون بستگی داره.مثلا هر چه سطح هم پوشانی اون دو تا فلز بالاتر باشه ظرفیت بالاتره ، هر چه فاصله اون دو تا فلز کمتر باشه ظرفیت بالاتره ،ضمن این که جنس دی الکتریکی که بین دو تا فلز قرار میگیره هم خیلی مهمه توی ظرفیت خازن.

جملات بالا شاید شما رو یه خورده یاد فیزیک دبیرستان بندازه.همون رابطه معروف خازن:

formule-capacitor

توی رابطه ی بالا به ε میگن “ظریب گذردهی نسبی”(البته من هنوز نفهمیدم چرا این اسم رو روش گذاشتن از دوستان اگه کسی میدونه کامنت کنه) که بر اساس نوع دی الکتریک این مقدار بدست میاد.A مقدار سطح هم پوشانی اون دو تا فلز هست و در نهایت d هم که فاصله بین اون دو تا فلز هست.

این جلسه رو همینجا به پایان میبریم.بحث خازنها بسیار کامل خواهد بود.ایشالا جلسه آینده چند روز دیگه بر روی سایت قرار خواهد گرفت.در ضمن دوستان اگه میخواید بدونید که این مطلب کی جلسه بعدیش منتشر میشه و همچنین از مطالب دیگه سایت خبردار بشید میتونید ما رو توی تلگرام و یا اینستاگرام دنبال کنید:

 

 

 

 

 

 

 

نوشتن نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Optionally add an image (JPEG only)