كوليس

آشنايي با كوليس و اندازه گيري ابعاد يك قطعه با آن {جلسه پنجم}

مقدمه

كوليس يا Vernier Caliper وسيله اي بسيار كاربردي در مكانيك و نقشه كشي مي باشد. از كوليس مي توان براي اندازه گيري قطرهاي داخلي، خارجي و عمق تجهيزات استفاده كرد. كوليس اولين بار در ژاپن و توسط فردي بنام ميتوتويو ابداع شد. در حال حاضر برند Mitutoyo يكي از معروفترين برندهاي موجود در زمينه ساخت آنها و ابزارآلات اندازه گيري مي باشد.

قطعات تشكيل دهنده كوليس

در شكل زير قطعات تشكيل دهنده نوع دستي را مشاهده مي كنيد.

قطعات تشكيل دهنده كوليس

انواع كوليس

نوع دستی

كوليس دستي

دیجیتالی

كوليس ديجيتالي

شكل زير نحوه كار با نوع ديجيتال را نشان مي دهد.

vernier

گیج دار یا عقربه ای

كوليس گيج دار

با وجود انواع ديجيتالي كه دقت بالايي دارند و كاركردن با آنها بسيار آسان است انواع دستي همچنان طرفداران خاص خود را دارد زير قيمت نسبتا پايين تري نسبت به ديجيتالي دارد.

اندازه گيري با كوليس ورنيه اي

  • اندازه گيري قطر داخلي
  • اندازه گيري قطر بيروني
  • اندازه گيري عمق

براي اندازه گيري قطر داخلي از فك هاي بالايي استفاده مي كنيم.

اندازه گيري قطرداخلي با كوليس

از فك هاي پاييني براي اندازه گيري قطر بيروني استفاده مي كنيم.

قطر خارجي كوليس

براي اندازه گيري عمق قطعات از ميله انتهايي آن استفاده مي كنيم.

اندازه گيري عمق با كوليس

نحوه خواندن اعداد روي كوليس

براي خواندن اعداد روي آن ابتدا بايد دقت كنيم كه رديف بالايي سيستم اينچي است و رديف پاييني سيستم متريك است. فرض كنيد ميخواهيم قطر خارجي يك ميله استوانه را اندازه گيري كنيم. براي اينكار استوانه را بين دو فك پاييني قرار مي دهيم و سپس عدد مربوط خط كش اصلي مركزي مي خوانيم و براي شمارش خرده عدد به خط كش پاييني مراجعه مي كنيم و عدد مربوط به جايي كه خط هاي دو خط كش اصلي و خط كش پاييني دقيقا روبروي هم قرار گرفته اند را مي خوانيم و با عدد اصلي جمع مي كنيم تا قطر خارجي به دست آيد. در اينجا عدد اصلي 13 است و عدد خط كش پاييني را خوانده و در 0.02 ضرب مي كنيم و با عدد اصلي جمع مي كنيم. علت اينكه در 0.02 ضرب مي كنيم اين است كه هر تقسيم بندي روي خط كش پاييني معادل 0.02 ميلي متر است. اين 0.02 همان دقت كوليس مي باشد. دقت كنيد كه كوليس شما ممكن است داراي دقت متفاوتي باشد و هر دقتي كه بود به جاي عدد 0.02 استفاده كنيد.

نكته مهم: براي تشخيص اينكه كوليس ما چه دقتي دارد ابتدا تعداد تقسيم بندي هاي روي قسمت پاييني را مي شماريم و سپس عدد 1 را بر آن عدد تقسيم مي كنيم و هر عددي كه حاصل شد دقت كوليس ما را مشخص مي كند. مثلا در شكل زير 50 تقسيم بندي ريز را مشاهده مي كنيد كه با اعداد 0 تا 10 مشخص شده است. حال عدد 1/50 دقت ما را بيان مي كند. حاصل تقسيم 1 بر 50 مقدار 0.02 مي باشد كه دقت كوليس ما است و در محاسبات از آن استفاده مي كنيم.

اندازه گيري با كوليس

مثال ديگري را در شكل زير مشاهده مي كنيد.

مثال اندازه گيري با كوليس

به عنوان مثال ديگري شكل زير را ببينيد.

اندازه گيري متريك با كوليس

براي اندازه گيري با قسمت بالايي كوليس كه اينچي مي باشد به صورت زير اعداد را مي خوانيم.

caliper-inch

مثل همیشه اگه دوست دارید از آخرین مطالب ما مطلع بشید و همچنین مطالبی رو ببینید که در سایت منتشر نمیشن میتونید ما رو در تلگرام یا اینستاگرام دنبال کنید:

 

شاید دوست داشته باشید مطالب زیر را نیز بخوانید:

2 نظر

  • سجاد

    سلام توضیحات بسیار عالی و پخته بودند ممنون

    • حامد قاسمی

      با سلام.
      سپاس از لطف شما.

  • نوشتن نظر

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    اضافه کردن تصویر ( فقط فرمت jpg)