مقاومت چیست؟ نگاهی کاربردی به مقاومت ها {بخش اول}

مقدمه

با سلام خدمت همه شما دوستان. ما در دوره الکترونیک به زبان ساده قصد داریم تمامی قطعات الکتریکی رو با زبانی ساده معرفی کنیم. این بار میخوایم بریم سر مقاومت ها. ما این قطعه رو در دو جلسه توضیح خواهیم داد. این جلسه ، جلسه اول  هست. بدون هیچ گونه اتلاف وقتی مستقیم میریم سر اصل مطلب

معرفی مقاومت و کاربرد آن

مقاومت چیست؟

به زبان خیلی ساده میتونیم بگیم مقاومتها عناصری هستند که وظیفه شون اینه  که جلو جریان الکتریکی وایسن و نذارن رد بشه. واحدش هم اهمه.

 

مقاومت در چه جاهایی کاربرد دارد؟

اما به چه علت مقاومت جلوی جریان الکتریکی را می گیرد؟.اگه این مقاومت نیاد و جلو جریان وایسه ممکنه اتفاقای بدی برای مدارتون بیفته.یه مثال خیلی ساده در مورد مقاومتها همین اتصالش به led هست.احتمالا دیدید توی هر جا که میخوان یه led  با میکروکنترلر راه بندازن یه مقاومت سر راه led میذارن.به خاطر اینه که led جریان زیادی از میکروکنترلر نکشه و یه وقت  خدایی نکرده اتفاقی واسه میکروکنترلرمون بیفته.نمیدونم تست کردید یا نه ولی اگه led رو مستقیم به میکروکنترلرتون  وصل کنید از میکرو جریان زیادی میکشه.شاید باعث سوختن میکرو نشه ولی تاثیر زیادی داره.

 

قرار دادن یک مقاومت سر راه یک LED در برد آردوینو

داستان یک تجربه
یه بار یه مدار داشتم که یه led و یه lcd بهش وصل بود و نور lcd به شدت کم بود منم که تازه کار بودم مقاومت وصل نمیکردم رفتم پیش یه آدم که واردتر از خودم بود بهم گفت حتما مقاومت وصل کن.و بعد از این که بین  میکرو و led یه مقاومت برام گذاشت نور lcd زیاد شد.

این یه تجربه شد برای من.شاید گذاشتن یه مقاومت سر راه میکروکنترلر باعث سوختنش نشه و تاثیر خیلی زیادی روی  میکرو میذاره.خوب حالا که یکی از کاربردها این قطعه رو فهمیدیم.بریم سر کاربرد بعدی

استفاده برای تقسیم ولتاژ:

بردهای مختلفی توی بازار وجود دارن و همین طور ماژول های مختلفی که هر کدوم از این ماژول ها و برد ها اکثرا با 5 ولت و 3.3  ولت کار میکنن.حالا فرض کنید که بخواید یه برد که با 5 ولت کار میکنه رو وصل کنید به یه مازول که با 3.3 ولت  کارمیکنه .خوب اینجا میام چیکار میکنیم؟از تقسیم ولتاژ استفاده میکنیم و با استفاده از دو تا مقاومت ولتاژ 5 ولت رو به3.3  تقسیم میکنیم.مثال بارزی هم که در این مورد وجود داره اتصال یه ماژول بلوتوث HC05 که با 3 ولت کار میکنه به بردArduino pro mini مثلا که با 5 ولت کار میکنه.احتمالا توی عکس هایی که از این با هم وجود داره دو تا مقاومت میبنید که بین Arduino و ماژول بلوتوث قرار داره.نحوه این تقسیم بندی هم توی زیر گفته شده:

کل قضیه تقسیم ولتاژ
توی یه تقسیم ولتاژ دو تا مقاومت داریم که یه سری یکیشون وصله به زمین و سر دیگه ی اون یکی هم وصله به بالاترین ولتاژی که توی مدارهست.(مثلا 5 ولت) در نهایت ولتاژی که بین این دوتا مقاومت بدست میاد عبارت هست از مقدار مقاومتی که به زمین وصله تقسیم بر مجموع مقاومت ها ضربدر ماکزیمم ولتاژ

 

رابطه ی تقسیم ولتاژ

استفاده در مدارات دیگر:

خیلی وقتا هم هست که مثلا یه رگولاتور متغیر میخرید و ولتاژ خروجیش رو میخواید خودتون با مداری که سر راهش میبندید تامین کنید.توی دیتاشیت هم نوشتن اگه مثلا مقاومت x بذاریدو با خازن Z هم موازی کنید در این صورت این ولتاژ توی خروجی دارید.و اگهمقاومت y با خازن t هم بذارید این ولتاز رو توی خروجی دارید.خوب پس کاربرد دیگه ی مقاومت رو هم فهمیدیم.

معرفی انواع مقاومت ها

والا اگه بخوان دسته بندی دقیقش رو به شما بگم که هم حوصله شما سر میره هم من گیج میشم.در همین حد بگم که به طور کلی مقاومت ها به دو دسته ثابت و متغیر تقسیم بندی میشن.

انواع مقاومت

 

منظور از مقاومت ثابت چیست ؟

اسمش روش هست.تحت هر شرایطی(البته به جز موارد خاص مثل افزایش دما و …)مقدار این مقاومت ها ثابت هست. همین مقاومت کوچک هایی که میخریم و دو پایه هم بیشتر ندارن جزو مقاومت های ثابت هستند.کاربردشون هم جاهایی هست که مقاومتی که باید توی مدار قرار بگیره مشخص باشه.مثلا بگن توی این قسمت از مدار مقاومت  20 کیلواهم باید  قرار بگیره.خوب این جاست که از این مقاومتها باید استفاده کنیم.مثل همین یه مقاومت قرار دادن سر راه led و میکروکنترلر.

نمونه ای از چند مقاومت ثابت

منظور از مقاومت متغیر چیست؟

مثل قبلی این هم اسمش روشه.مقاومتی که تغییر میکنه.این مقاومت سه تا پایه داره که اون پایه سومیه کارش اینه که مقدارمقاومت رو تغییر بده.کاربردش هم بیشتر برای جاهایی هست که نیاز به تنظیم وجود داره.مثلا برای تنظیم نورLCD های کاراکتری از مقاومت متغیراستفاده میشه.یه نکته دیگه اینه که روی این مقاومتهای متغیر عموما یه عدد مینویسن مثلا 10 کیلو.این 10 کیلو به این معنی هست که ماکزیمم مقداری که میتونه داشته باشه 10 کیلو هست(با یه کم خطا اینور و اونور)

نمونه ای از چند مقاومت متغیر

 

خوب دوستان. این جلسه به پایان رسید. برای دریافت آخرین مطالب سایت  و همچنین مطالب منحصر به فرد دیگر که در سایت منتشر نمی شوند میتوانید در کانال تلگرام ما عضو شوید و یا در اینستاگرام ما را فالوو کنید:

4 نظر

  • محسن ثریا

    باعرض سلام ادب و احترام
    ببخشید که اینجا سوال میپرسم
    ببخشید شاید به نظرتون سوال پیش پا افتاده ای باشه ولی من رشتم الکترونیک نیست

    چطور میشه از یه منبع تغذیه ۱۲ ولت با ۴۰۰ میلی آمپر (آداپتور ماشین ریش تراش) یا ۵ ولت با ۳۵۰ میلی آمپر (شارژر موبایل)

    برای وسایلی که با باتری قلمی کار میکنن مثل موتور الکتریکی ۱٫۵ تا ۳ ولت استفاده کرد؟

    فکر کردم شاید از اون شکلی که برای تقسیم ولتاژ با مقاومت هست بشه استفاده کرد فقط نمیدونم یه سر مقاومت به زمین وصل میشه یعنی چی؟
    مثبت و منفی ولتاژورودی و خروجی چه جوری میشه؟
    و از مقاومتهای چند اهمی باید استفاده کرد؟

    اگه ممکنه یرای یه میتدی توضیح بفرمایید

    اگه امکان داشته باشه مدارشم بکشید که عالی میشه

    با تشکر

    • حامد قاسمی

      با سلام خدمت شما جناب آقای ثریا.
      نکته اول این که شما در پرسیدن سوالاتتون کاملا راحت باشید و هر گونه سوالی رو که دارید بفرمایید. اینجا محل یادگیری است و از این بابت که سوالات ممکنه ساده باشه اصلا نگران نباشید.

      در مورد سوالی که فرمودید باید عرض کنم برای تبدیل ولتاژ های بالاتر به ولتاژهای پایین تر استفاده از مقاومت روش خوبی نیست. در اینگونه مواقع معمولا از رگولاتورها استفاده میکنند. پیشنهاد میکنم برای این که به صورت کامل در مورد رگولاتور و نحوه کار اون اطلاعات کسب کنید لینک زیر رو که مربوط به همین سایت هست بخونید:

      آموزش رگولاتور

      پس از این که این بحث رو خوندید لطفا ادامه این کامنت رو بخونید چون بدون دونستن نحوه عملکرد رگولاتور خوندن ادامه این کامنت عملا بی فایده است.

      پس برای این که ما ولتاژهای بالاتر رو به ولتاژهای پایین تر تبدیل کنیم از رگولاتور استفاده میکنیم. الان به عنوان مثال شما میخواید ولتاژ 12 یا 5 ولت رو به مثلا ولتاژ 3.3 ولت تبدیل کنید( به عمد گفتم 3.3 ولت چون رگولاتور ولتاژ 3.3 ولت وجود داره ولی رگولاتور 3 ولت وجود نداره و شما باید با استفاده از رگولاتورهای قابل تنظیم این ولتاژ رو بسازید.) پس ما به یه رگولاتور 3.3 ولت مثل LF33 نیاز داریم.

      تذکر 1: حتما برای این که خروجی شما جریان لازم رو داشته باشه جریان خروجی یه رگولاتور رو چک کنید تا یه وقت از رگولاتور جریان زیادی نگذره و رگولاتور شما بتونه جریان لازم رو برای مدار شما تامین کنه.

      در شکل زیر هم نحوه اتصال ورودی مدار به رگولاتور LF33 آورده شده که میتونید از اون استفاده کنید.
      رگولاتور LF33

      تذکر 2: توجه داشته باشید که برای این که در خروجی ولتاژ 1.5 ولت دریافت کنید نیاز به یک رگولاتور دیگه دارید.

      موفق باشید.

  • مهرزاد علایی

    سلام مهندس مطالب عالی وکاربردی را نوشتین.
    میشه از مطالب سایتتونا برای آموزش به دانش آموزان استفاده کنم.
    خود سایتتونا براشون معرفی کنم وسر کلاس سایتتونا لود کنم واز بعضی تصاویر و… برای توضیح مطالب از سایت استفاده کنم؟
    با تشکر.

    • قاسم قاسمی

      سلام جناب علایی بزرگوار
      نظر لطف جنابعالی است. ان شاالله برای دانش آموزان مفید واقع شود. سوالی هم بود در خدمتیم.
      موفق باشید.

  • نوشتن نظر

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    Optionally add an image (JPEG only)